Windows 10 τέλος υποστήριξης: Linux distros που «μοιάζουν» με Windows
Γιατί πολλοί στρέφονται σε Linux και ποια distros «μοιάζουν» με Windows
Στις 14 Οκτωβρίου 2025 η υποστήριξη του Windows 10 λήγει. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι ο υπολογιστής θα συνεχίσει να λειτουργεί, η Microsoft δεν θα παρέχει πλέον δωρεάν ενημερώσεις λογισμικού, τεχνική υποστήριξη και—κυρίως—ενημερώσεις ασφαλείας. Η εταιρεία διαθέτει ένα πληρωμένο πρόγραμμα Extended Security Updates (ESU) για όποιον θέλει να παρατείνει για λίγο την ασφάλεια του Windows 10, συμπεριλαμβανομένης και επιλογής για ιδιώτες (ένα έτος). Ωστόσο, πρόκειται για προσωρινή λύση με κόστος που ανανεώνεται ετησίως, όχι για μόνιμη στρατηγική.
Με δεδομένο ότι πολλοί υπολογιστές δεν πληρούν τις αυστηρές προδιαγραφές του Windows 11, ολοένα και περισσότεροι επαγγελματίες και «power users» εξετάζουν ως εναλλακτική ένα σύγχρονο Linux desktop. Παρακάτω θα βρεις μια πρακτική, ρεαλιστική χαρτογράφηση των διανομών (distros) που προσφέρουν περιβάλλον οικείο σε χρήστη Windows, καλύπτουν καθημερινές και επαγγελματικές ανάγκες, και μπορούν να «αναστήσουν» παλαιότερο hardware.
Πώς διαλέγω distro (κριτήρια)
Ομοιότητα με Windows (UI/UX): taskbar κάτω, κουμπί «Start»-τύπου, δεξί κλικ, ρυθμίσεις που θυμίζουν Windows.
Ελαφριά κατανάλωση πόρων: για παλαιότερα μηχανήματα.
Μακροχρόνια υποστήριξη (LTS): ιδανικά πάνω από 3–5 χρόνια.
Οδηγοί (drivers) και ευκολία: ειδικά για NVIDIA, Wi-Fi, εκτυπωτές.
Διαθεσιμότητα λογισμικού: Flatpak/Snap/DEB, και καλή συμβατότητα με εφαρμογές Windows μέσω Wine/Proton όπου χρειάζεται.
Τα κορυφαία Windows-friendly Linux distros
1) Zorin OS (Core / Pro / Lite) — «Άνοιξε και δούλεψε» με Windows-like εμφάνιση
Γιατί να το προτιμήσεις: Το ενσωματωμένο Zorin Appearance προσφέρει έτοιμες διατάξεις επιφάνειας εργασίας που μιμούνται Windows (ακόμη και τη διάταξη της taskbar και του μενού). Η έκδοση Lite με Xfce είναι πολύ ελαφριά για παλιά PCs.
Υποστήριξη hardware: Εύκολη ενεργοποίηση ιδιοταγών οδηγών, π.χ. NVIDIA, μέσω οδηγού και τεκμηρίωσης.
Σε ποιον ταιριάζει: Ιδιώτες/γραφείο που θέλουν ελάχιστο «στήσιμο» και οικεία εμπειρία Windows.
2) Linux Mint (Cinnamon / MATE / Xfce) — Κλασική «Windows-like» εργονομία, LTS μέχρι 2029
Γιατί να το προτιμήσεις: Το Cinnamon θυμίζει έντονα Windows (κλασική taskbar, μενού εφαρμογών, πάνελ ειδοποιήσεων), ενώ το Mint είναι φημισμένο για το «δουλεύει αμέσως» και την πρακτικότητα. Τα releases 22.x έχουν μακρά υποστήριξη έως το 2029.
Drivers: Ενσωματωμένο Driver Manager για εύκολη εγκατάσταση οδηγών (NVIDIA, Wi-Fi κ.λπ.).
Σε ποιον ταιριάζει: Όσους θέλουν σταθερότητα, LTS ορίζοντα και γνώριμη λογική Windows χωρίς… εκπλήξεις.
3) Kubuntu / KDE neon (KDE Plasma) — Πολύ κοντά σε «Windows 10/11» αισθητική, υπερ-παραμετροποίηση
Γιατί να το προτιμήσεις: Το KDE Plasma είναι από τα πιο παραμετροποιήσιμα desktops και μπορεί να ρυθμιστεί ώστε να μοιάζει σχεδόν 1:1 με Windows (taskbar, μενού, εικονίδια, θεματάκια). Kubuntu 24.04 LTS παρέχει υποστήριξη έως Απρίλιο 2027, ενώ το KDE neon δίνει τις πιο φρέσκες εκδόσεις Plasma πάνω σε Ubuntu LTS.
Σε ποιον ταιριάζει: Επαγγελματίες/enthusiasts που θέλουν δυνατό περιβάλλον «τύπου Windows» με εργαλεία παραγωγικότητας και σύγχρονο design.
4) Linux Lite — Ελαφρύ και φιλικό για νεοεισερχόμενους από Windows
Γιατί να το προτιμήσεις: Φτιαγμένο ειδικά για μεταβαίνοντες από Windows, με Xfce desktop και «Welcome» εργαλεία για αρχάριους. Πολύ ελαφρύ, ιδανικό για παλιό hardware.
Σε ποιον ταιριάζει: Οικιακοί χρήστες με παλαιότερα laptops/PCs που θέλουν κάτι απλό και γρήγορο.
5) Lubuntu (LXQt) — Το «πιο light» όταν οι πόροι είναι λίγοι
Γιατί να το προτιμήσεις: Εστιάζει στην ταχύτητα και χαμηλή κατανάλωση πόρων, με σύγχρονο LXQt. Ταιριάζει σε πολύ παλιά μηχανήματα που ασθμαίνουν με Windows 10.
Σε ποιον ταιριάζει: Χρήστες με πολύ περιορισμένο hardware που θέλουν αξιοπρεπές desktop για web/office.
6) Q4OS (Trinity ή Plasma) + XPQ4 — Η «κόπια» Windows εμφάνισης
Γιατί να το προτιμήσεις: Το Q4OS (Debian-based) δίνει Trinity ή Plasma desktop και, με το πακέτο XPQ4, «ντύνεις» το UI σε Windows-XP/7/10/11-style (υπάρχουν και έτοιμα live ISOs «Free10/FreeXP»). Είναι ελαφρύ, αν και λίγο πιο «νισάτο».
Σε ποιον ταιριάζει: Όσους θέλουν όσο γίνεται εμφάνιση Windows σε παλιό hardware και δεν τους φοβίζει λίγο ψάξιμο.
Τι να αποφύγεις: Το ReactOS (open-source «Windows-like» OS) είναι ακόμη άλφα και δεν ενδείκνυται για καθημερινή χρήση.
Τι γίνεται με τις εφαρμογές των Windows;
Αν χρειάζεσαι συγκεκριμένα Windows προγράμματα:
Wine: στρώμα συμβατότητας που «μεταφράζει» κλήσεις των Windows σε POSIX (όχι εικονική μηχανή). Ιδανικό για πολλά γραφειακά/ελαφριά apps.
Bottles: γραφικό εργαλείο που κάνει τη διαχείριση Wine «παιχνιδάκι» με έτοιμα προφίλ.
Gaming: Steam/Proton τρέχει χιλιάδες Windows games σε Linux· έλεγξε συμβατότητα στο ProtonDB. Lutris βοηθά να στήσεις παιχνίδια από πολλές πλατφόρμες.
Σημείωση: τίτλοι με αυστηρά anti-cheat ή πολύ εξειδικευμένα επαγγελματικά apps ίσως θέλουν εικονική μηχανή ή dual boot με Windows.
Οδηγός μετάβασης σε 7 βήματα (γρήγορα & πρακτικά)
Πλήρες backup αρχείων (εξωτερικός δίσκος/Cloud).
Δημιουργία USB εγκατάστασης (Rufus/Etcher) και δοκιμή Live περιβάλλοντος (boot χωρίς εγκατάσταση) για να δεις αν «παίζουν» Wi-Fi, ήχος, οθόνη.
Dual boot ή καθαρή εγκατάσταση; Για dual boot με Ubuntu-based διανομές, ακολούθησε τις επίσημες οδηγίες (π.χ. προετοιμασία Windows partitions, απενεργοποίηση Fast Startup/BitLocker όπου χρειάζεται).
Secure Boot: Οι μεγάλες διανομές υποστηρίζουν Secure Boot μέσω «shim» που είναι υπογεγραμμένο για UEFI· ωστόσο το 2025 υπήρξαν ειδήσεις για λήξη παλιού κλειδιού υπογραφής (ενδέχεται να χρειαστούν ενημερώσεις firmware/διανομής· αλλιώς, προσωρινή απενεργοποίηση Secure Boot).
Εγκατάσταση drivers: Σε Mint, άνοιξε Driver Manager· στο Zorin ακολούθησε τον οδηγό για NVIDIA (ή ενεργοποίησε «Install third-party software» στον installer).
Ρύθμιση «Windows-like» εμφάνισης:
Zorin: επίλεξε Windows layout από Zorin Appearance.
KDE Plasma (Kubuntu/neon): taskbar κάτω, Application Menu, θέματα από το KDE Store.
Q4OS: εγκατέστησε XPQ4/Free10 για πλήρες Windows skins.
Λογισμικό & formats: LibreOffice/OnlyOffice για έγγραφα, Thunderbird/Outlook Web για mail, GIMP/Krita/Inkscape/Darktable για δημιουργικά. Πρόσθεσε Flatpak (Flathub) όπου χρειάζεσαι νεότερες εκδόσεις εφαρμογών.
Προτάσεις «ανά προφίλ» χρήστη
Οικιακή/γραφειακή χρήση (χωρίς πολλή παραμετροποίηση):
Zorin OS Core ή Linux Mint Cinnamon. Και τα δύο δίνουν αίσθηση Windows «out-of-the-box», με εύκολους οδηγούς και καλό οικοσύστημα εφαρμογών.Παλαιό hardware / ελάχιστοι πόροι:
Linux Lite, Lubuntu, ή Q4OS (Trinity/Plasma + XPQ4)—θα πάρεις λειτουργικό desktop σε μηχανήματα που «σέρνονται» με Windows 10.Επαγγελματίες/IT & power-users:
Kubuntu 24.04 LTS (σταθερή βάση + Plasma) ή KDE neon (πιο «φρέσκο» Plasma πάνω σε LTS). Εξαιρετική παραμετροποίηση, καλό workflow σε πολλαπλές οθόνες και εργαλεία παραγωγικότητας.Gaming σε Linux:
Προτίμησε distros με καλή υποστήριξη Steam/Proton, σύγχρονα kernels και εύκολη εγκατάσταση NVIDIA/AMD. Χρησιμοποίησε ProtonDB για έλεγχο συμβατότητας· για πιο «κονσολίσια» εμπειρία, υπάρχουν ειδικευμένες επιλογές (π.χ. Bazzite), αλλά δεν είναι στόχος μας εδώ το «Windows-like» UI.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Μπορώ να μείνω σε Windows 10 με ESU;
Ναι, αλλά είναι προσωρινό και επί πληρωμή· δεν αποτελεί στρατηγική μακροπρόθεσμης ασφάλειας. Η Microsoft επιβεβαιώνει τη λήξη υποστήριξης στις 14/10/2025 και διαθέτει ESU (π.χ. για ιδιώτες ένα έτος).
Θα δουλέψουν οι εκτυπωτές/σκάνερ μου;
Στις Ubuntu-based διανομές υπάρχει πολύ καλή κάλυψη. Για ιδιαίτερα μοντέλα ίσως χρειαστείς πακέτα από τον κατασκευαστή ή από το OpenPrinting. (Γενική οδηγία: δοκίμασε Live USB πριν την εγκατάσταση.)
Τι γίνεται με το Secure Boot;
Γενικά υποστηρίζεται μέσω «shim» (υπογεγραμμένος φορτωτής). Το 2025 υπήρξαν αναφορές για αλλαγή/λήξη κλειδιών υπογραφής· ακολούθησε τις ενημερώσεις firmware/διανομής σου ή—προσωρινά—απενεργοποίησε Secure Boot μόνο αν χρειάζεται.
Θέλω ακριβώς εμφάνιση Windows. Γίνεται;
Στο Zorin με ένα κλικ. Στο KDE Plasma με κατάλληλο theme/menu/panel setup. Στο Q4OS με XPQ4 υπάρχουν έτοιμες «Windows-like» υλοποιήσεις.
Συμπέρασμα
Αν το Windows 11 δεν είναι επιλογή για το hardware σου, οι σύγχρονες διανομές Linux προσφέρουν ασφαλές, ευέλικτο και οικείο desktop:
«Βάλε και δούλεψε σαν Windows»: Zorin OS, Linux Mint Cinnamon.
Όσο πιο ελαφρύ γίνεται: Linux Lite, Lubuntu, Q4OS (+XPQ4).
Windows-like αλλά «pro-level»: Kubuntu / KDE neon (Plasma).
Ξεκίνα με Live USB, δες τι «παίζει» στο δικό σου μηχάνημα, και μετά προχώρα σε εγκατάσταση. Με λίγη προσοχή στα drivers (ιδίως NVIDIA) και στο Secure Boot, η μετάβαση είναι πολύ πιο ομαλή απ’ όσο φαντάζεσαι.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι για αρχή:
– Τεκμηρίωση Wine (apps Windows σε Linux). WineHQ
– ProtonDB (συμβατότητα παιχνιδιών). protondb.com
– Linux Mint και Zorin OS (downloads & οδηγίες). linuxmint.comZorin
Καλή μετάβαση!